Where Dapat Pa-Go Ang Proyecto Ng Wikang Pang-Country Revisit

imho-wikang-pambansa_736f5e5501cf4cf0a0d3d01fbe8c66a0

So napa-stumble ako sa isang post sa Rappler ni Mr. Bautista na na-publish last year lang. Click here para sa kabuoan. Ang Wikang Pang-Country daw ay nag-empezar noong 1937 where ang Tagalog ang ginawang basehan para bumody sa nasabing cause. However, tutol daw dito ang iba pang regiones “because way ito allegedly para mag-establish ng puristang wika mula sa centro ng power.”

Constitución ng 1973 nang ni-recognize ang pang-country na wikang “Filipino” na sa knowledge naman natin ay kino-compose ng lección and gramática ng Tagalog. Datapwat, failed niyang nabanggit na bukod sa bilingüismo, kinilala rin ang Español bilang isa sa official languages ng bansa, however, ito’y ni-remove na. Yoon ay another story, kaya focus muna tayo sa source.

Sa pag-entry naman daw ng Constitución ng 1987, hindi raw na-mention “na base sa Tagalog ang Wikang Pilipino.” However, in-accept pa rin ito sa thought na mapapa-improve pa rin daw anyhow ang wika sa paglipas ng many years. Caso nga lang, sa pag-continue ng weather, high regards pa rin ang trato natin sa English, kaya ang nag-evolve, Taglish! Looks like okay lang kahit not puro Inglés mo, at para maka-connect sa maka-heart na Pinoy, i-Taglish lang ang commercial sa TV para ‘di ma-say na “whitewashing” Kanoy.

Culturang pagshe-sharean, may nagse-say na ayaw pag-Inglésin ang mga katutubo. Ang multilingual naman daw baka raw maka-hindrance sa pag-promote ng wikang pang-country sa called nilang cultura de minoría. Need daw na i-consider ang papel nila, na dapat naman, of course.

And agree ako sa na-say niya na “Dapat maging careful ang gobierno sa pag-broadcast ng mga propaganda na ang objective ay mag-form ng fake na pag-identify sa self. Ito ay puede na mag-echa-fuera sa mga grupo na i-take care ang kanilang sariling cultura.” What pa nga ba ang shared natin na cultura na buma-body sa whole country?

New-Picture-52

Pang-segundang wika, ang proyecto ng pag-establish daw ng “Wikang Filipino” ay NOT bilang first, kundi second. Again, marami raw “katutubong wika”. Honestly, isa pang debate yan kung need daw bang i-call na “dialectos” ang iba pang lengua franca sa country. Sadyang very similar ba really ang others sa Tagalog na sila ay maco-consider na dialect lang?

Ulit, go back tayo sa India. Walang “Indian” option sa Google Translate. Why? Looks like hindi nila ni-think na kapag sinabing Indian, automatic “Hindi” agad yun. So kung ico-compare mo that sa ating mga wikang pang-country na up to now ang naka-register only sa maquinang pang-translate ay “Filipino” at “Cebuano”, and walang “Tagalog”, ang cuestión then ay ang Tagalog ang nagre-represent ng Filipino, pero ang Cebuano not so? What pa ang others sa buong ka-islandan?

Isang striking part naman na na-notice ko ay “Hirap ang many na ma-learn o ma-adopt ang English-only policy because hindi same structure ang Inglés sa forma ng wikang niyu-use ng children sa home.” Sa view nyo kaya, ano ba yung similar sa most probably all na lenguajes na have tayo where many tayong borrowed? Inglés nga ba really ang dapat na language bridge para sa institución, educación, comunicación for all?

At ano raw yung “bibingka” approach? Appropriate lang naman na kung saang region you, yun ang say mo. Ang magiging issue then ay ang puedeng i-use para magka-understandan kayo when ‘di nyo na ka-region. Tagalog ang naging norm because that na ang itini-teach sa buong country bilang pang-local. And mukhang English naman para sa higher education, sa government and business affairs, at para better daw to communicate sa non-Tagalog speakers and pati sa foreigners, I guess.

Imaginin mo kung nag-agree sila na Cebuano o Bisaya ang naging isa sa national languages natin, eh ‘di all of us now marunong na mag-Bisaya! Ang truth naman really, más grande ang sakop ng Bisaya na sa Visayas at Mindanao than sa Tagalog na sa Luzon only. Tulad na rin lang sa na-say ni Allan K sa Eat Bulaga nung Dabarkads Goals Challenge.

“Dapat nga Bisaya ang ating national language; pambansang wika. Más maraming nagsasalita ng Bisaya kaysa Tagalog. Palakpakan mga Bisaya oh.” May nasabi pa si Bossing Vic na ‘di na gets ng video na don’t ulit na raw the Bisaya. Haha.

Taimtim.JPG

Here naman below ay yung “palaro para sa mga katutubo”, however, yung slogan naman ay naka-write sa Inglés. Where ang Ifugao language dyan? So maide-deny pa ba natin na English really tayo naka-depend na pang-connect kung baga sa others? Haha.

1stIfugao

At ang last, magkaka-familiang wika, kanyang press na hindi sa pag-move sa “puristang clase” ng Tagalog, instead ang pag-contribute daw o ambag para sa ikaka-happy ng lahat? Parang contradicting ang say na yun. Nightmare daw perhaps kung mag-invento ng artificial words. Hindi nga ba yun na ang happenings? Neologisms daw sa time ni former President Marcos ang salumpuwit, salungguhit, salipawpaw para sa salinlahi?

Sa sine-say na “ambag” tulad ng kawatan at katarungan na derived daw sa Hiligaynon at Cebuano, hindi ba maico-consider na pa-get-to na rin that sa pag-establish ng Tagalog bilang Sole Survivor ng Wikang Pilipino? Ang i-mix na parang halu-halo ang all, however, ang sentence construction nasa Tagalog pa rin?

How ang sa Ilocano o Cebuano kaya? Isang palabra na nga lang ng Ilocano na Papanam may mahaba na palang meaning. Iba ang tabang ng Cebuano sa Tagalog; tulong o ayuda at hindi bland; ang panday ay carpintero at hindi blacksmith. So mae-explain mo ba sa foreigner na ang Wikang Filipino ay not only Tagalog?

In fact, many words din ang nagmi-mirror sa neighbors nating countries like Indonesia at Malaysia. Ang babi sa Bahasa para sa pork ay ganun din sa Visayas na bavi sa Ibanag; ang tengkuk sa tangkugo, na sa Tagalog ay batok, na sa Bahasa ay cough. Then, ang soap na sa Tagalog o Bisaya ay sabon, ay sabun sa Bahasa, na hango sa Arabic na sabun din, where hango ang Spanish word na jabón.

Malay

Sa pag-call-out ng isang pamamaraang científico, meaning ba nito na mag-make ng universal dictionary na magba-body sa wikang “Pilipino” gamit ang borrowed words sa other languages o mag-invento gamit ang kung ano ang have na natin sa contexto ng Tagalog? Sana lang not only Tagalog ang pinapa-rich kundi for all also. Naiti-teach ba sa Visayas ang correct grammar ng Bisaya sa escuela? May Ivatan subject ba sa Batanes?

Ang pag-accept ng ordinary person sa pang-country na “identidad” sa kabila ng pagiging different from each other, iyan ay perhaps tunay na sensitivo na pag-conversationan dahil, in the end, ang magke-carry niyan ay ang next na generación na naka-depende sa whatever o whoever na nagpo-promote ng ka-personan ni Juan de la Cruz sa lipunan at sa whole country.

“Let’s face it!” ika nga ni Ms. Karen Davila sa kanyang radio program. Multicultural tayo from Batanes up to Jolo at beyond. Pero one thing lang really ang naggu-glue sa ating lahat, and yun ay ang history natin ng colonización na nag-help na bumuo sa mga words na gamit na natin now. Sadyang yun also yata really ang isa pang ini-echa-fuera up to now. Kung know lang ng nakaka-many ang isang caterva na palabras na derived sa Spanish.

Sa view nyo ba, why ni-write ni Dr. Jose Rizal ang mga libros niya sa Castila and not sa Tagalog? What ba ang language ng La Solidaridad? Sa start pa lang, Castila rin ang pang-country na anthem natin. Nabago lang yan noong 1940s, then nai-establish noong 1960s sa Tagalog. What obras pa kaya ang maybe ‘di natin know translated na pala sa Tagalog?

Imaginin mo kung ‘di English ang pinush nila, perhaps may sarili na rin us na rich local Spanish vocabulary like sa ibang Latin American countries. Noon pa man, exposed na tayo sa lenguaje na Español, ilustrado ka man o katutubo. In that case, eh ‘di Taglish No More na tayo? Haha.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s